Voorjaar bij de Westerborkerstroom

Het stroomdal van de Westerborkerstroom laat zich nu op zijn mooist zien. Gisteren een paar uur heerlijk er rond gebanjerd en genoten van de prachtige natuur.

Meerkoet, van ei tot kuiken

Dit jaar heb ik een behoorlijk aantal nesten van de meerkoet kunnen vinden. Deze nesten heb ik een hele tijd geobserveerd en een kleine schatting gemaakt wanneer de eieren ongeveer uit zouden moeten komen. Bij de kievit, een aantal weken terug was me dat gelukt, misschien lukte het nu weer. Ik had meerde nesten in de picture, met  in elk nest een verschillend aantal eieren. Een nest is helaas gesneuveld door het hoge water. De andere nesten hadden allemaal een behoorlijk aantal eieren, 7, 8 en zelfs een nest met negen.






Dit nest lag midden in een water gang, met de hevige regenval is het water zo gestegen dat het nest is overstroomd




De meerkoeten verstevigen hun nest steeds met verse stengels.



Mooi verscholen tussen de waterplanten.



Een volle bak zo.



Gisteren kwam ik weer bij de nesten langs en mijn vermoeden bleek juist. Er waren kuikens




En ook in het andere nest zat jong leven.




Niet echt bepaald moeders mooiste maar fantastisch om te zien.




Een dag later zwemmen de kuikens al druk in het water rond het nest. Het grote avontuur in het moeras is voor hun begonnen

Elzenbroekbos

Binnen ons beheersgebied ligt beekdal Holmers Halkenbroek. 1 van de voedingsbronnen voor de Drentse Aa. In 2000 is SBB in de Holmers begonnen met het afgraven van de verrijkte voedingsbodem, jaren lang landbouwkundig gebruik zorgde voor deze voedsel rijke bodem. Plaatselijk is er wel een halve meter grond afgegraven. Een hoofd waterafvoer is gedempt en het water blijft meer in het gebied. In de loop van de jaren heb ik dit terrein zien veranderen van een grote kale vlakte naar wat het nu is. Een waar eldorado voor vele planten en dieren soorten. Een paar jaar terug vond ik hier de moeraswespen orchis, dit was toen 1 van de weinige plaatsen in Drenthe waar hij waargenomen werd. Inmiddels staan er honderden orchideen in vele soorten. De kraanvogel komt steeds vaker langs en het wachten is op het eerste broedgeval. Roerdompen laten hun gehoemp horen en waarschijnlijk broeden ze er inmiddels ook. Het gebied is nog steeds in ontwikkeling, natte delen en droge stukken wisselen elkaar af. Rietvelden  afgewisseld met wilgen struweel, een natuurlijke slenk dwars door een groot veld met lisdodde. De afwisseling is divers. Hele delen laten de ontwikkeling zien van een jong elzen broek bos .Elzenbroekbos


De grens tussen diep en ondiep water, het bruine water boven is een diepere watergang door het gebied.

Wilgen struweel met er tussen els

Op plekken waar meer water staat ontwikkeld zich een hele andere flora.

Meerdere stammen komen uit 1.

Wat begint als een ondoordringbaar woud  dunt zich zelf uit in de loop van de jaren. De sterke jongens winnen het. Langzaam aan begint het elzenbroekbos zich te vormen

Er vallen open plekken in het kronen dek. Op de bodem vestigen zich soorten die horen bij de elzenbroekbos gemeenschap. Onder andere zegge, gele lis en wateraardbei .



Het gebied is nu ongeveer 10 jaar in ontwikkeling. De natuur heeft hier de regie, wij zijn slecht toeschouwers. Iets verder op hebben we een klein natuurpareltje waar het elzenbroekbos heel mooi zijn pracht laat zien. Over 30 jaar zal het er op bovenstaande foto’s er hopelijk net zo uit komen te zien als op de foto’s die nu komen.


Varens en klaverzuring op een oude boom stronk

Elzen met grillige wortel pruiken op drogere plekjes tussen het water.Gele lis en zegge soorten bedekken de bodem.


Het is er vochtig en ruikt naar natte modder. Een ideaal klimaat voor  vele varens en mossen.

Boom wortels die boven de grond liggen zijn begroeid met mos.

Een stukje open water midden in het bos.

Langzaam aan verland het water. Hier met zegge, heermoes en  waterviolier


Dit zijn de pareltjes waar we trots op mogen zijn.



Het is duidelijk dat de Holmers nog een lange weg heeft te gaan om uiteindelijk dit eindbeeld te bereiken.

Kievit

Het gaat slecht met de weidevogels. Het is stil boven de landerijen. Geen gezang van kievit, grutto, wulp of tureluur.  Al een aantal jaren loop ik hier de velden af om nesten te markeren voor de landbewerking. Elk jaar merk je dat het minder wordt. Dit jaar heb ik nog wel een aantal nesten gevonden maar het is minder dan anders.  Een avond in het veld is voor mij een genot, heerlijk kan ik genieten van de taal van de weidevogels. Observeren is vaak het halve werk. Hun misleiding pogingen, hun aanval op kraaien en meeuwen het is een fantastische ervaring om mee te maken. Beheers je de taal van de weide vogels  dan gaat er een nieuwe wereld voor je open, helaas wordt deze wereld wel ernstig bedreigd.  De grootschalige landbouw doet de weide vogels geen goed. Was een boer vroeger vaak 1 met de natuur, tegenwoordig wordt dat steeds minder, alles is gericht op productie en snelheid. Landbewerking moet snel gebeuren. Grote machine’s  rijden, vliegen bijna’ met hoge snelheden over het land, er is geen tijd meer om zich te bekommeren om een nestje. Nesten die op onbewerkt land liggen hebben bijna geen schijn van kans. Een eerste legsel is dan ook bijna ten dode opgeschreven. Kuikens die het wel redden en hun toevlucht zoeken in het grasland moeten hun vege lijf zijn te redden voor de steeds vroeger komende maaimachine’s. Een tweede legsel op land wat ingezaaid of waar gepoot is heeft een betere kans op overleven. Gelukkig hebben we hier rond Westerbork een aantal boeren die nog wel de moeite nemen om de schaarse weidevogels een kans te geven. Een aantal nesten heb ik gevolgd van af het begin  tot afgelopen week toen de kuikens uit het ei kropen. Mooi om te zien dat nazorg dus wel degelijk effect kan hebben.

Drie eieren, de kievit is nog niet uitgelegd en is dan ook nog niet aan het broeden

De schutkleur van de eieren is fantastisch

Je moet weten waar je moet kijken. Deze foto is genomen van oog hoogte, dit is dus wat je ziet als je in het veld loopt

Een volledig broedsel, de punten van de eieren naar elkaar toe. De kievit is aan het broeden

Gelegen achter een polletje gras valt de kievit haast niet op als hij op het nest zit.


Een tweetal nesten gelegen op onbewerkt bouwland volgde ik al vanaf het moment dat de kievit is begonnen te broeden. Van beide hield ik de uitkom periode in de gaten. Het eerste nest moest 1e paasdag uitkomen, een check op de zaterdag er voor leverde nog geen kuikens op maar wel een brekend ei. 1e paasdag was ik niet in de gelegenheid om te kijken en op paasmaandag waren de kuikens verdwenen.

Ik had in de agenda de dagen afgeteld en een stip gezet op de dag dat ik vermoede dat de kuikens uit het ei zouden komen. Een laatste controle bevestigde mijn uitgerekende dag. Het rechter ei vertoont een eerste gaatje.

Een dag later  moesten ze dus wel uitgekomen zijn. En inderdaad, twee kuikens waren buiten het nest, 1 zat nog in het nest en ei nummer vier was bezig te breken.

Zo klein en teer, maar zo mooie om te zien dat de nazorg toch werkt. Hier doe je het voor. Ik maak een paar foto’s en de ouder kieviten loeien boven mij in de lucht. Ik blijf niet langer dan echt nodig en ga snel weer weg.

Ook het laatste kuiken is bezig om naar buiten te komen.


Met een grote grijns verliet ik het land, wetende dat er in ieder geval 8 jonge kieviten uit het ei waren gekropen in twee nesten die ik vanaf het begin had gevolgd.